О‘zbekiston Respubikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning 2025-yil 26-dekabr kuni Oliy Majlis hamda О‘zbekiston xalqiga yо‘llagan murojaatnomasining mazmun mohiyatiga muvofiq, 2026-yilda ulug‘ ajdodlarimiz yorqin xotirasini ulug‘lash, ularning ilmiy, ma’naviy-ma’rifiy merosini chuqur tadqiq etish, ulug‘ bobokalonlarimiz tavallud kunlarini munosib о‘tkazish maqsad va vazifa qilib belgilangan edi.
Murojaatnomadagi vazifalarning amaldagi ijrosi о‘laroq, 2026-yil 7-fevral kuni muhtasham Turkiston anjumanlar saroyida Hazrat Mir Alisher Navoiyning 585 yillik tavallud ayyomi munosabati bilan О‘zbekiston davlat san’at va madaniyat institutining professor-о‘qituvchilari, iste’dodli talaba-yoshlari, magistrlar hamda doktorantlardan iborat professional jamoalar ijrosida “Navoiy gulshani – dillar bо‘stoni” deb nomlangan teatrlashtirilgan konsert dasturi namoyish etildi.
Mazkur tadbirning bevosita g‘oya muallifi: institutning rektori, professor Nodirbek Sayfullayev, konsert dasturini sahnalashtiruvchi rejissyor: dotsent Farrux Egamberdiyev bо‘ldi. Ushbu teatrlashtirilgan xotira kechasini kо‘tarinki ruhda, mazmunli о‘tishida institutning barcha rahbar xodimlari-yu, professor-о‘qituvchilaridan tortib, toki institutning talabalarigacha jonbozlik kо‘rsatishdi. Ijrochilar tomonidan har bir sahna chiqishlari Hazrat Navoiyga oshufta kо‘ngillar, uning ash’orlarini sog‘ingan qalblar uchun kо‘tarinki ruhda, olqishlar bilan qarshi olindi.
Tadbir, boshlovchilarning kirish sо‘zlari hamda institut talaba yoshlaridan tarkib topgan orkestr jamoasining “Konsert valsi” (Anor Nazarov) asari bilan ochib berildi. Shundan sо‘ng sahnaga institut tadqiqotchisi Islombek Berdimurodovning Alisher Navoiy obrazida quyidagi monologi yangradi: “Ey yolg‘izlik bilan ulfat tutingan, uzlatda ulfati hasratu kulfat bо‘lgan! Axir sen mardona ijod qilding, durdona doston yaratding. Hizr kabi zulmat ichra nur sochding, elning boshidan gavharu dur sochding” kabi nomalar bilan davom ettirildi.
Institut talabalari ijrosidagi har bir sahna asarlari ijrosi (monolog, qо‘shiq va h.) ular uchun katta bilim, kо‘nikma va malaka orttirishlarida beqiyos bilim va ilm manbai bо‘lgan bо‘lsa, Turkiston anjumanlar saroyi sahnasi – talabalardagi imkoniyatlarni, ularning iste’dodlarini yanada rivojlantirishda amaliyot maydoni bо‘lib xizmat qildi.
Institutda faoliyat olib borayotgan Ustoz san’atkorlarning chiqishlari tadbirga yanada fayz va shukuh bag‘ishladi. Institut talabalar orkestri hamda institut professor-о‘qituvchilaridan tashkil topgan “Sayqal” sozandalar ansambli jо‘rligidagi О‘zbekiston xalq hofizi, professor Orolmirzo Safarovning “Sumbulim” asaridagi yuqori pardalardagi nola va qochirimlari; О‘zbekistonda xizmat kо‘rsatgan artist, professor Ahmadjon Dadayevning “Sayqal” ansambli jо‘rligidagi “Qadi Shamshod” asari ijrosidagi о‘ziga xos ijro uslubi; shuningdek, О‘zbekiston xalq hofizi, professor, “Mehnat Shuhrati” ordeni sohibi Soyibjon Niyozovning Dugoh maqomidan Mо‘g‘ulchayi Dugoh ijrosidagi kо‘hna Buxoro maqom ijrochiligiga xos “shiddat” tomoshabinlarda kо‘tarinki kayfiyat bag‘ishladi.
“G‘urbatda g‘arib shodmon bо‘lmas emush” radifli ruboiysi bilan kichkina Alisher obrazida gavdalangan 49-maktab 1-sinf о‘quvchisi Kuranbayev Nurmuhammadning chiqishi barchaning qalbini junbushga keltirgan bо‘lsa, institut professor-о‘qituvchilari, zabardast sozandalar, Ustoz-muallimlar Komiljon Shermatov (qonun), Komiljon Mirzayev (g‘ijjak), Yusufjon Vohidov (nay)larning о‘zbek milliy sozlarida taralgan badiha (improvizatsiya) ijrolari orkestr jо‘rligidagi “Favvora” asarida – ham akademik ham milliy ijroning mohirona qо‘llanishi tomoshabinlarda hayrat uyg‘otdi, olqishlarga sazovor bо‘ldi.
Sahnada Navoiy siymosi. Uyg‘un va Izzat Sultonlarning “Navoiy” dramasidagi “Navoiy va Guli” badiiy kompozitsiyasi Islom Berdimurodov hamda 3-kurs talabasi Mufassal Shokirovalar ijrosida otashin ishq tuyg‘usining she’riy misralarda, Sharqona ibo, hayo va iffatning yuksak namunasi “Sevgi” sahnasi gavdalandiki, bunda tomoshabin qalbini bedavo – ishq dardi chulg‘adi.
Institut professor о‘qituvchilari tomonidan Navoiy g‘azallariga bog‘langan asarlar ijrosi, xususan, dotsent Azamat Sharipov ijrosida Doni Zokirov musiqasi bilan “Kо‘rmadim”, Usmon Berdiyev ijrosida “Ey sabo” ashulalari, shuningdek, О‘zbekiston xalq hofizi, professor Beknazar Dо‘stmurodov shogirdlar bilan hamnafaslikda “Bо‘lmish” ashulasi; О‘zbekiston xalq artisti, professor Xayrulla Lutfullayevning “Munojot” ashulasi ijrosi “Sayqal” sozandalar ansambli jо‘rnavozligida, institutning 1-bosqich xoreografiya ta’lim yо‘nalishi talabalari raqsi bilan yanada boyidi.
Dunyoga ochilayotgan Yangi О‘zbekiston, turli tillar va millatlar hamda turlicha an’analar birlashgan zaminda tinch va totuv yashayotgan turli elatlarga Hazrat Navoiy she’riyatini, uning ruboiylarini baxshida qilish, ilinish; turk, rus, ingliz, tojik, qoraqalpoq va о‘zbek tillarida Navoiy g‘azallarini ifodali о‘qish bо‘yicha Teatr san’ati fakulteti talabalari ijrosidan gо‘zal chiqishlar tinglandi. Shuningdek, sun’iy intellekt yordamida “Axborot texnologiyalari” kafedrasi mudiri Aziza Qurbоnova tomonidan katta ekranga moslab yaratilgan “Navoiy monologi” kо‘rinishi institutning zamonaviy texnologiyalar bilan hamnafas odimlayotganidan dalolat beradi.
Alisher Navoiy sо‘zlariga yozilgan barcha kuy, qо‘shiq, ashula va maqom asarlari jonli ijroda namoyish etildi. Turkiston anjumanlar saroyiga tashrif buyurgan barcha tomoshabinlar gо‘yoki, Navoiy davridan gо‘zal hislarni tuygandek taаssurot оldilar. Konsert yakunidagi “Jon О‘zbekiston” qо‘shig‘i institut professor- о‘qituvchilaridan Anvar Mirzayev, Dilyoraxon Kavilova, Nasiba Sodiqova va barcha konsert ishtirokchilari tomonidan bir maqsad, bir fikr tarzida, mushtaraklikka, birdamlikka xos tarzda birga kuylandi.
G‘anijon XUDOYEV,
О‘zDSMI professori v.b., falsafa doktori (PhD)
