“San’atshunoslik va madaniyatshunoslik” kafedrasi

“San’atshunoslik va madaniyatshunoslik” kafedrasi
Kafedra mudiri:
Abduvohidov Faxriddin

  qabul vaqti: Haftaning har kuni, soat: 10:00 – 16:00
  xizmat telefon raqami: 71 230 28 25
📧  e-mail:

 

 

Kafedra qisqa tarixi


2012 – yili O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Farmoniga binoan O‘zbekiston davlat san’at va madaniyat instituti tashkil etildi. Avvalgi O‘zbekiston Davlat san’at institutining “San’atshunoslik” hamda A.Qodiriy nomidagi Toshkent Davlat Madaniyat institutining “O‘zbekiston tarixi va madaniyatshunoslik” kafedralari qo‘shilib, yangi tizimdagi “San’atshunoslik va madaniyatshunoslik” kafedrasi tuzildi.

“San’atshunoslik” kafedrasi 1945-yili shu nomda institut bilan bir vaqtda tashkil etilgan. 1954-yilgacha u o‘zida barcha san’atshunoslik fanlarini mujassam etgan. Kafedra tarkibida ikkita – teatr, musiqa va tasviriy san’at kabinetlari bor edi. Kafedraning tashkilotchisi va birinchi mudiri professor M. S. Grigorev bo‘lgan.

40-50 yillarda san’atshunoslik nomzodi H.D.Ustaboyeva, A. M. Efros, K. D. Beryozin, N. S. Krikun, san’atshunoslik doktori N. V. Mins, san’atshunoslik nomzodi Y. S. Feldman, I. Akbarov, S. M. Veksler, Karseva, I. D. Ignateva, san’atshunoslik nomzodi A. M. Ribnik kabi o‘qituvchilar faoliyat yuritgan.

Kafedraga 1955-yildan Yakov Salomonovich Feldman mudir etib tayinlangan. Keyinchalik “Teatrshunoslik” yо‘nalishini bitirib chiqqan: T. I. Silmenshteyn, T. T. Tursunov, M. X. Qodirov, M. R. Rahmonov, Y. E. Gershberg, T. Bayandiyev, S. T. Tursunboyev, I. Po‘latov, T. Islomov, I. Rahimjonov, G. Rahmonova kafedrada murabbiylik faoliyatlarini boshlaydi.

1974 yildan “Teatrshunoslik” kafedrasiga professor T. T. Tursunov rahbar etib tayinlangan. Kafedraga 1998-2003 yillar teatrshunos, san’atshunoslik nomzodi, professor Toir Islomov mudirlik qildi.

1990-2005 yillarda kafedrada yetuk teatrshunos olimlar: M. T. To‘laxo‘jayeva, M. A. Hamidova, H. I. Ikromov, I. A. Muxtorov, O. Z. Rizayev, S. M. Qodirova, N. B. Oqilov, G. R. Hamrayeva, M. B. Umarov, N. B. Sayfullayev, T. I. Yo’ldashev, hamda tajribali dramaturglar H.Rasul, Erkin Samandar, H. Muhammad, E. Xushvaqtovlar faoliyat yuritdi.

Abdulla Qodiriy nomidagi Toshkent davlat madaniyat institutida 1974-yil aprel oyida “Tarix” kafedrasi tashkil qilinib, unga tarix fanlari nomzodi, dotsent U.X.Kamolov kafedra mudiri etib tayinlangan. Dastlab, kafedrada Respublikamizda ko‘zga ko‘ringan fan fidoyilari, professorlar X.Shukurova, R.Madrahimova, akademik A.Asqarov, M.Ishoqov, A.G‘.Abdunabiyev, G.N.Chobrov, dotsentlar H.A.Turdiyev, E.M.Chernix, M.A.To‘laganova, V.G.Razina faoliyat yuritganlar.

1996 yili kafedra “O‘zbekiston tarixi va madaniyatshunoslik” deb qayta nomlangan (mudir professor A.Mavrulov), 2008 yildan kafedraga dotsent Q.V.Nishonboyeva rahbarlik qilgan. Kafedrada asosan o‘quv rejasidagi birinchi blokdagi fanlar o‘qitilib, 2001-2002 o‘quv yilidan boshlab 5A810401-“Madaniyatshunoslik” ixtisosligi bo‘yicha magistratura bo‘limi ochilgan.

“San’atshunoslik va madaniyatshunoslik” kafedrasi san’atshunoslik fani va ta’limi, amaliy tanqidchilik, ommaviy axborot vositalari, badiiy-dramaturgik ijod kabi uch mutaxassislik bo‘yicha (teatrshunoslik, san’atshunoslik jurnalistikasi, sahna va ekran san’ati dramaturgiyasi) bakalavriat bosqichida san’atshunos kadrlar tayyorlaydi. Institutning boshqa barcha bakalavr yo‘nalishlari va magistratura mutaxassisliklari bo‘yicha kadrlar tayyorlashda ham ishtirok etadi. Kafedra asosan o‘quv rejada tasdiqlangan umum kasbiy, ixtisoslik fanlari bloklaridagi san’at turlari, tarixiy va nazariy predmetlari bo‘yicha dars olib boradi. Shuningdek, Teatr san’ati, San’at nazariyasi va tarixi (kinoshunoslik) “Madaniyatshunoslik” mutaxassisligi bo‘yicha magistrantlar tahsil oladi. Hozirgi kunda Abduvohidov Faxriddin kafedra mudiri lavozimida faoliyat yuritmoqda.

 

Bakalavr ta’lim yо‘nalishlari rо‘yxati:


  • 5150200-San’atshunoslik (teatrshunoslik)
  • 5150200-San’atshunoslik (sahna va ekran san’ati dramaturgiyasi)
  • 5150200-San’atshunoslik (kino san’ati tanqidi va tahlili)

 

Magistratura mutaxassisliklari ro’yxati:


  • 5A150201-Teatr san’ati
  • 5A150201-San’at nazariyasi va tarixi (kinoshunoslik)
  • 5A610401-Madaniyatshunoslik

 

Kafedrada bakalavriat yо‘nalishi bо‘yicha quyidagi fanlar о‘tiladi:


  1. Kinematografiyatarixi
  2. Drama nazariyasi
  3. Ssenariynavislik mahorati
  4. Badiiy asar tahlili
  5. Teatr tarixi
  6. Dramaturgiya tarixi
  7. Kinodramaturgiya asoslari
  8. Rejissura tarixi va nazariyasi
  9. Kin, televideniye va radio san’ati tarixi
  10. Teatrshunoslik
  11. Jahon va о‘zbek teatri tarixi
  12. Kino tarixi
  13. Jurnalistika asoslari
  14. Jahon va о‘zbek teatrshunosligi asoslari
  15. Xalqaro munosabatlar va madaniy aloqalar
  16. Madaniyatshunoslik
  17. Kinoshunoslik
  18. Dramaturg mahorati
  19. kinorejissura asoslari
  20. Rejissyorlik va aktyorlik san’ati asoslari
  21. О‘zbek teatr tarixi
  22. Ssenografiya
  23. Tasviriy va amaliy san’at tarixi
  24. Jahon va о‘zbek madaniyati tarixi
  25. Adabiy asar insenirovkasi
  26. Radio va teleteatr asoslari
  27. Estrada tarixi

 

Kafedrada magistratura mutaxassisligi bо’yicha quyidagi fanlar о‘tiladi:


  • Badiiy tahlil
  • Zamonaviy teatrdagi yangi jarayonlari
  • Teatr tanqidchiligi
  • Rejissura va dramaturgiya asoslari
  • Badiiy ijod jarayonlarida san’atlarning о‘zaro sintezi
  • Maxsus fanlari о‘qitish metodikasi
  • Spektaklda badiiy yaxlitlik masalasi
  • Kino nazariyasi
  • Kinotanqidchi mahorati
  • Kinorejissura asoslari
  • Filmning tasviriy yechimi asoslari
  • Maxsus fanlarni о‘qitish metodikasi
  • Xujjatli film asoslari
  • Madaniyat nazariyasi va tarixi
  • Madaniyatning millatlararo va umumbashariy muammolari
  • Madaniyatshunoslikning zamonaviy masalalari
  • Milliy qadriyatlar va transformatsion jarayonlar
  • Madaniyatlararo kommunikatsiya
  • О‘zbek milliy madaniyatining rivojlanish xususiyatlari

 

Kafedraning professor-o’qituvchilarning tarkibi:


Asosiy shtat:

  • Rizayev O.Z. – kafedra mudiri, dotsent, fan nomzodi
  • Bayandiyev T. B. – professor v. b., fan doktori, О‘zbekistonda xizmat kо‘rsatgan yoshlar murabbiysi
  • Tо‘laxо‘jayeva M. T. – professor, fan doktori
  • Qodirova S.M. – dotsent, fan doktori
  • Nishonboyeva Q.V. – dotsent, fan nomzodi
  • Abduvohidov F. M. – kattaо‘qituvchi
  • Mufti-zade G. –о‘qituvchi
  • Umarov M.B. – professor, fan nomzodi
  • Sodiqova M.A. –dotsent
  • NusratovaSh.I. – kattaо‘qituvchi
  • Xaytmatova S.A. – dotsent, fan nomzodi
  • Isoqova M.K. – kattaо‘qituvchi
  • Umarov S.B. – о‘qituvchi
  • Ganiyeva E.R. – о‘qituvchi
  • Abdunazarova N.R. – о‘qituvchi
  • PirmatovM.Sh. – о‘qituvchi
  • Isroilova M.A. – о‘qituvchi

O’rindoshlikasosida:

  • Mavrulov A. A. – professor, fan doktori
  • Eshmurodov G. – o’qituvchi
  • Norqobilov N. R. – dotsent
  • Fatxullayev R. – dotsent, fan nomzodi
  • Abdurahmonov I. – dotsent, fan nomzodi
  • Qo’ldoshevSh. T. – dotsent, fan nomzodi
  • Sodiqov E. T. – o’qituvchi

 

Chop etilgan ilmiy nashrlar (sо‘nggi yillarda):


  • T. Tursunov. Sahnavazamon (20 b. t.) Toshkent:
    “Yangiasravlodi” nashriyoti, 2007-yil.
  • S.Tursunboyev. Xorijiyteatrtarixi. Majmua Toshkent: “CHо‘lpon” nashriyoti, 2006-yil.
  • S.Tursunboyev. Xorijiyteatrtarixi. 1-jild. Toshkent: О‘qituvchi, 1997.
  • S.Tursunboyev. Xorijiyteatrtarixi. 2-jild. Toshkent, 1999.
  • S.Tursunboyev. Xorijiyteatrtarixi (xrestomatiya). Toshkent: 2001.
  • S.Tursunboyev. О‘zbekteatrtarixi. Majmua (20 b.t.), Toshkent: Bilim, 2005.
  • M. Qodirov, S. Qodirova Qо‘g‘irchoqteatrtarixi. о‘quv qо‘llanma(13 b.t.) Toshkent: “Talqin” nashriyoti, 2006 yil.
  • S.Qodirova. Komediyasan’atitarixi. Toshkent: “San’at”, 2008.
  • S.Qodirova. Teatrdahayotaksi. Toshkent: “San’at”, 2011.
  • T.Bayandiyev. Sovremenniyeproblemiteatra 1-2 tom, TDSI, 2008.
  • T.Bayandiyev. Qoraqalpoqteatritarixi. Toshkent: Fan vatexnologiyalarmarkazi. 2011.
  • SH.Rizayev. Jadiddramasi. Toshkent: Sharq, 1997.
  • SH.Rizayev. Sahnama’naviyati. Toshkent: Ma’naviyat, 2000.
  • Tulyaxodjayeva M.T. Rejissurauzbekskogodramaticheskogoteatra. Tashkent: izd. G.Gulyama, 1995.
  • M. Raxmanov, I. Muxtarov, M. Tо‘laxodjayevaО‘zbekmilliyakademik drama teatritarixi Toshkent: G‘.G‘ulomnashriyoti, 2003.
  • ZrelishniyeiskusstvaUzbekistana. Toshkent: San’at, t.1. 2008.
  • ZrelishniyeiskusstvaUzbekistana. Toshkent: San’at, t.2. 2009.
  • Istiqlolvamilliyteatr. Toshkent: “Yangiasravlodi”, 2002.
  • M. Umarov. MannonUyg‘urestetikasi Toshkent: “Musiqa” nashriyoti, 2007yil.
  • M.Umarov. Estrada vaommaviytomoshalartarixi. Yangiasravlodi, 2009.
  • T. Qozoqboyev. “Jurnalistikaasoslari” о‘quvqо‘llanma (8,3 b.t.), Toshkent: “Musiqa” nashriyoti, 2007 yil.
  • H. Ikromov, X. Abulqosimova. “Kino asoslari”
  • (6. b. t.). Toshkent: 2007.
  • M. Hamidova. “San’atasarlaritanqidi, tahlilivatarg‘ibi” fanidanijodiy seminar uchunmateriallar. Toshkent: О‘DSI, 2009.
  • M.Hamidova. Halima Nasirova. Tashkent: ANI, 1998.
  • M. Hamidova. Xonandaliksan’ati. Jahonvaо‘zbekmilliyan’analari. Toshkent: “San’at”, 2009.
  • H. Muhammad. Senariynavislikmahorati (15 b.t.). Toshkent: 2007.
  • T.Bayandiyev, H.Ikromov, M.Ahmadjonova. О‘zbekteatridamilliyg‘oyatalqini. Toshkent: Fan vatexnologiyalarmarkazibosmaxonasi, 2009.
  • H.Ikromov, I.Muxtorov, T.YO’ldashev, M.Muxtorova. Teatrvayoshavlod. Toshkent: “CHP Isxakov” bosmaxonasi, 2012.

 

Kafedraning ilmiy va amaliy hamkorlari:


Respublika teatrlari, ilmiy-adabiy jurnallar („Jahon adabiyoti“, „Teatr“, „San‘at“, „Tafakkur“), Respublika san’at va madaniyat kollejlari

 

Kafedraning xalqaro hamkorligi:


Kafedra Qozog‘iston Respublikasi San’at akademiyasiva Qozog‘iston teatr arboblari uyushmasi bilan ilmiy-ijodiy aloqalar о‘rnatgan.

 

Kafedraning korxona va tashkilotlar bilan aloqalari:


Kafedraprofessor -о‘qituvchilariyangispektakllarmuhokamalari, teatrlarfaoliyatlariniilmiy-ijodiymuvofiqlashtirishdafaolqatnashadilar. О‘zbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligining tegishli tizimlarida zarur tashkiliy-ijodiy xulosalar chiqaradilar. О‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasining “Dramaturgiya” seksiyasida faol qatnashadilar va talaba yoshlarni ham jalb etmoqdalar.

image_pdfimage_print